Statyny a koenzym Q10 - co warto wiedzieć
Statyny należą do najczęściej stosowanych leków obniżających stężenie cholesterolu LDL, odgrywając tym samym istotną rolę w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Ich działanie polega na hamowaniu produkcji cholesterolu w wątrobie, jednak ten sam szlak biochemiczny uczestniczy również w powstawaniu innych związków obecnych w organizmie, w tym endogennego koenzymu Q10 (CoQ10). Czy statyny wpływają na poziom Q10? Sprawdź.
Spis treści
- Statyny a koenzym Q10 - czy statyny obniżają Q10?
- Statyny - skutki uboczne. Mitochondria komórek mięśniowych a koenzym Q10
- Jak prawidłowo przyjmować koenzym Q10?
- Ubichinon czy ubichinol - którą formę wybrać?
- Czy poziom koenzymu Q10 można sprawdzić badaniem krwi?
- Statyny a niedobory składników innych niż Q10
- Statyny a koenzym Q10 - najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Statyny a koenzym Q10 - czy statyny obniżają Q10?
Zależność między statynami a koenzymem Q10 (naturalnie występującym w komórkach związkiem, uczestniczącym w procesach zachodzących w mitochondriach) jest przedmiotem zainteresowania naukowców od lat. Mechanizm działania statyn opiera się na hamowaniu enzymu reduktazy HMG-CoA, który odgrywa ważną rolę w szlaku mewalonianowym (procesie niezbędnym do syntezy cholesterolu w wątrobie). Ta sama ścieżka biochemiczna uczestniczy także w powstawaniu innych związków, w tym koenzymu Q10.
W szlaku mewalonianowym powstają pośrednie produkty, wykorzystywane do syntezy ubichinonu, czyli jednej z form koenzymu Q10. Zahamowanie aktywności reduktazy HMG-CoA przez statyny może więc wpływać nie tylko na produkcję cholesterolu, ale także endogenną syntezę CoQ10. U niektórych pacjentów stosowanie statyn może wiązać się ze zmianami poziomu koenzymu Q10, jednak znaczenie tego zjawiska dla funkcjonowania organizmu nadal pozostaje przedmiotem analiz naukowych.
Statyny - skutki uboczne. Mitochondria komórek mięśniowych a koenzym Q10
Komórki mięśniowe potrzebują dużej ilości energii, dlatego do prawidłowego działania wymagają sprawnych mitochondriów i wydajnej produkcji ATP. Obecnie trwają badania nad tym, czy obniżenie stężenia koenzymu Q10 przy statynach może być związane z występowaniem u części osób dolegliwości mięśniowych, w tym bólu i osłabienia mięśni.
Niektóre badania analizowały, czy suplementacja koenzymem Q10 u osób stosujących statyny i zgłaszających dolegliwości mięśniowe może wpływać na ich nasilenie. Wyniki tych analiz pozostają jednak niejednoznaczne, dlatego obecnie nie zaleca się rutynowej suplementacji Q10 u wszystkich pacjentów przyjmujących statyny. U większości osób prawidłowo zbilansowana dieta dostarcza składników potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Jak prawidłowo przyjmować koenzym Q10?
Jeśli suplementacja Q10 zostanie zalecona przez lekarza jako uzupełnienie diety, warto pamiętać o kilku zasadach:
- przyjmowanie z posiłkiem - koenzym Q10 jest rozpuszczalny w tłuszczach, dlatego najlepiej stosować go podczas posiłku zawierającego zdrowe tłuszcze, np. oliwę z oliwek, awokado, orzechy lub ryby;
- regularność stosowania - wskazane jest zachowanie stałego schematu suplementacji;
- dobór porcji - wybór odpowiedniej porcji należy zawsze skonsultować ze specjalistą.
Dowiedz się więcej o stosowaniu koenzymu Q10.
Ubichinon czy ubichinol - którą formę wybrać?
Koenzym Q10 występuje w dwóch głównych postaciach - jako ubichinon (forma utleniona) oraz ubichinol (forma zredukowana). Różnią się one właściwościami fizykochemicznymi i sposobem wchłaniania. Ubichinol często jest stosowany w postaci płynnej - np. w kroplach QuinoMit Q10® MSE Koenzym Q10 Ubichinol Fluid Dr Enzmann. Koenzym Q10 może także stanowić składnik bardziej złożonych formuł. Na rynku dostępne są np. kompleksy mito-ceutyczne, które łączą koenzym Q10 z innymi składnikami odżywczymi (między innymi witaminą B3 oraz witaminą B12 ) - dobrym przykładem jest preparat AEGS® Kon Comp MSE dr Enzmann .
Suplementacja podczas stosowania leków na receptę powinna być rozważana z zachowaniem ostrożności. Przed jej rozpoczęciem należy zawsze skonsultować się z lekarzem.
Czy poziom koenzymu Q10 można sprawdzić badaniem krwi?
Poziom koenzymu Q10 przy statynach można oznaczyć w badaniu krwi (w osoczu lub surowicy krwi). Ponieważ na wynik badania mogą wpływać różne czynniki, w tym stosowana dieta, rezultat powinien zinterpretować lekarz, uwzględniając ogólny stan zdrowia, styl życia oraz przyjmowane leki.
Statyny a niedobory składników innych niż Q10
Naukowcy najwięcej uwagi poświęcają zależności między statynami a koenzymem Q10, tymczasem badania sugerują, że leki wpływające na gospodarkę lipidową mogą oddziaływać również na poziom innych składników odżywczych, w tym między innymi witaminy D. Relacja między statynami a witaminą D jest jednak złożona - niektóre badania wskazują, że statyny mogą wpływać na wzrost jej stężenia we krwi poprzez zmiany w metabolizmie. Część badań wskazuje, że niski poziom witaminy D może być związany z częstszym występowaniem dolegliwości mięśniowych podczas terapii statynami, jednak zależność ta wymaga dalszych analiz.
Warto wiedzieć
Rutynowa suplementacja witaminy D ze względu na stosowanie statyn nie jest zalecana, jeśli jej stężenie w organizmie jest prawidłowe. Warto natomiast regularnie kontrolować poziom witaminy D i uzupełniać ewentualne niedobory zgodnie z zaleceniami lekarza.
Statyny a koenzym Q10 - najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy statyny obniżają koenzym Q10 w organizmie?
Statyny mogą wpływać na endogenną syntezę koenzymu Q10, ponieważ hamują szlak mewalonianowy, wykorzystywany zarówno do produkcji cholesterolu, jak i CoQ10. Skala tego efektu oraz jego znaczenie kliniczne nadal są przedmiotem badań.
Czy koenzym Q10 można przyjmować razem ze statynami?
Koenzym Q10 może być stosowany jako suplement diety również przez osoby przyjmujące statyny. Decyzję o rozpoczęciu suplementacji należy omówić z lekarzem.
Jak długo stosować Q10 przy statynach?
Czas stosowania koenzymu Q10 przy statynach powinien być dopasowany indywidualnie i omówiony ze specjalistą.
Jaką formę koenzymu Q10 wybrać przy stosowaniu statyn?
Wybór preparatu (ubichinon czy ubichinol przy statynach) należy omówić ze specjalistą.
Czy poziom koenzymu Q10 można sprawdzić badaniem krwi?
Tak, stężenie koenzymu Q10 przy statynach - i nie tylko - można oznaczyć we krwi.
Czy statyny wpływają na poziom innych składników odżywczych oprócz Q10?
Badania wskazują, że statyny mogą wpływać na stężenie innych składników odżywczych, jednak znaczenie tych zmian dla zdrowia wymaga dalszych analiz.
Źródła:
- Ahmad, K., Manongi, N.J., Rajapandian, R., Moti Wala, S., Al Edani, E.M., Samuel, E.A., Arcia Franchini, A.P. (2024). Effectiveness of Coenzyme Q10 Supplementation in Statin-Induced Myopathy: A Systematic Review. Cureus, 16, 8, e68316. doi.org/10.7759/cureus.68316.
- American Society for Nutrition (2022). Lipid-lowering drugs may alter blood concentrations of some nutrients [online] Available at: nutrition.org/lipid-lowering-drugs-may-alter-blood-concentrations-of-some-nutrients [dostęp online: 27.07.2026 r.]
- Cleveland Clinic. (2025). Taking a Statin? Here's Why You Don't Need CoQ10 Supplements. [online] Available at: health.clevelandclinic.org/can-coq10-supplement-help-im-taking-statin [dostęp online: 27.07.2026 r.]
- Cozma, D., Tudoran, C., Văcărescu, C. (2025). Statins, Vitamin D, and Cardiovascular Health: A Comprehensive Review. Biomedicines, 13, 10, 2515. doi.org/10.3390/biomedicines13102515.
- Dohlmann, T.L., Kuhlman, A.B., Morville, T., Dahl, M., Asping, M., Orlando, P., Silvestri, S., Tiano, L., Helge, J.W., Dela, F., Larsen, S. (2022). Coenzyme Q10 Supplementation in Statin Treated Patients: A Double-Blinded Randomized Placebo-Controlled Trial. Antioxidants, 11, 9, 1698. doi.org/10.3390/antiox11091698.
Zweryfikowane przez eksperta Mito-Pharma
